Berichten

Welkom bij het laatste nieuws en alle laatste agendapunten die u niet mag missen!

Vorige pagina | Overzicht

Waarheid kent geen woorden

Toegevoegd op 30-11-1999

Dit artikel van Klaas Stuive heeft gestaan in de herfsteditie van de Yogakrant.

De Waarheid is zonder woorden

In de nazomer maken we ons balans op om met nieuwe energie onze taken weer op te maken. Vooral bepaalde gebeurtenissen leggen we weer op een weegschaal. Wat is juist en wat is niet juist zijn veelal onze overwegingen, Er is ook een ander soort balans in ons leven die verder gaat dan mentale overwegingen.

Boeddha zat drie dagen in meditatie tijdens een satsang in India en zei na afloop: ‘Ik heb gesproken met jullie zonder woorden’, tot grote teleurstelling van een grote menigte! Hij bedoelde te zeggen dat de absolute waarheid geen woorden kent.

In de Brihadaranyaka, in een dialoog tussen Yajnavalkya en zijn vrouw Maitreyi, komt ook het dilemma te sprake wat nu absolute waarheid is over aard van liefde en spiritualiteit. Hij wilde als sannyasin verder door het leven gaan zonder bezittingen en zonder zijn twee vrouwen. Een kritische vraag van zijn vrouw: ‘Wat laat je nu voor mij achter?’ ‘Kan ik meeliften met jouw Karma?’. Hij probeert liefdevol de waarheid over het leven aan haar uit te leggen. Na een aantal andere kritische vragen van haar kant over de waarheid zwijgen ze alle twee, want uiteindelijk kun je de Waarheid niet meer onder woorden brengen.

  • Op het sterfbed kwam een broer, die zelf ook ernstig ziek was, afscheid nemen van zijn jongste en enige broer. De jongste broer had op hem gewacht in de laatste uren van zijn leven. Jarenlang hadden ze een soort strijd met elkaar gevoerd wie nu slimmer was. Toen ze elkaar op dat zekere moment zagen en in de ogen keken, zeiden beiden tegelijk: ‘we hoeven nu niets meer tegen elkaar te zeggen’. Het tafereel dat we zagen was nauwelijks met de pen te beschrijven; er zijn nog steeds geen woorden voor om uit te drukken hoe die twee uiteindelijk op een liefdevolle manier afscheid van elkaar namen, zonder woorden… -

Is dit nu het einde van al onze ervaring, het einde van alle kennis, is dit oneindige liefde, is dit ware spiritualiteit...

Vanuit de Yogasutra’s van Patañjali weten we dat onze geest zich tijdens ons leven bezig houdt met juiste kennis, onjuiste kennis, verbeelding, slaap en herinnering. Ook geeft hij aan wat hij onder juiste (absolute kennis) of onjuiste (relatieve) kennis verstaat. We ontvangen die juiste kennis enkel via directe waarneming, gevolgtrekking en getuigenis, zegt hij. Kennis door directe waarneming kunnen we zonder discussie accepteren. Daar is geen spelt tussen te krijgen. Bij de tweede en derde (gevolgtrekking en getuigenis) krijgen we problemen. Immers gevolgtrekking vindt plaats binnen onze gedachten en ook de conclusies die we daar aan verbinden. Bij getuigenis van een ander moeten we helemaal oppassen. Enkel gerealiseerde Yogi’s zouden de Waarheid spreken uit eigen ervaring. Onjuiste (relatieve) kennis daarentegen is de kennis die we moeten  plaatsen in de context van de waarnemer en zijn persoonlijke ervaringen. Deze persoon zal zeggen dat dit zijn waarheid, dus relatieve kennis is. Is dit ook mijn ervaring zijn gedachten die in ons opkomen.

Vanuit de Yogawetenschap weten we dat de vijf zintuigen een illusoir beeld geeft van wat we zien, horen, voelen e.d. Meer vertrouwen kunnen we hebben in onze zesde zintuig, die van intuïtie (gevoelsvermogen), maar nog meer van ons zevende zintuig, die van direct weten, welke in contemplatie (hoogste trede in het Yogastelsel) ons toevalt zonder dat we er over hoeven na te denken. Maar dan ontstaat er een mentaal probleem. We kunnen dat niet meer onder woorden brengen wat we bedoelen. Als we het aan een Yogi vragen dan zegt hij: ‘Neti, Neti’: het is niet dit en niet dat.

Dit nu is ook het grote dilemma van de verschillende religies en godsdiensten. Ieder claimt het recht op absolute Waarheid. Maar, wat behoort tot de absolute Waarheid! Daar kunnen we alleen achter komen vanuit de geest van het geschreven woord, zoals verwoord in de Bijbel, de Veda’s, de Upanishads, de koran, etc. en zeker niet vanuit de letterlijk tekst. 

Echter, wellicht ben je in staat om in de stilte van jezelf tot ontdekking te komen dat ultieme Waarheid in het midden ligt, in het Nu, in het absolute ZIJN van dit moment. Het beste is om er maar over te zwijgen en de Waarheid in je hart vast te houden, want een wijze spreuk zegt niet voor niets: ‘spreken is zilver en zwijgen is goud waard!

Klaas Stuive MCM

Opleidingscentrum Voor klassieke Yoga. Info: www.raka-yoga.nl.